SƠ CỨU KHI BỊ ĐỈA, VẮT BÁM VÀO CƠ THỂ: XỬ LÝ THẾ NÀO CHO ĐÚNG?

Đỉa và vắt là những sinh vật hút máu thường xuất hiện ở ao hồ, ruộng lúa, rừng núi hoặc những nơi có môi trường ẩm ướt. Khi bám vào cơ thể, chúng tiết ra chất gây tê và chất chống đông máu, khiến nhiều người không cảm thấy đau ngay nhưng vết cắn có thể chảy máu kéo dài sau khi chúng rời đi.

Không ít người vì hoảng sợ đã dùng tay giật mạnh hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng, vô tình làm tổn thương da và tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vậy xử lý như thế nào mới đúng cách?

Vì sao đỉa, vắt bám vào cơ thể?

Đỉa và vắt thường bị thu hút bởi nhiệt độ cơ thể, độ ẩm và rung động. Chúng dùng giác bám để cố định vào da, sau đó tiết ra chất gây tê và chất chống đông máu trước khi hút máu. Chính vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện khi nhìn thấy chúng hoặc khi thấy máu chảy sau khi chúng đã rời khỏi cơ thể.

Cách sơ cứu đúng khi bị đỉa, vắt bám

1. Giữ bình tĩnh

Đừng cố kéo hoặc giật mạnh đỉa, vắt ra khỏi da. Điều này có thể khiến phần miệng của chúng còn sót lại trong vết thương, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và khiến vết cắn chảy máu lâu hơn.

2. Làm cho đỉa, vắt tự nhả

Có thể áp dụng một trong những cách sau:

• Rắc một ít muối lên thân đỉa hoặc vắt.
• Nhỏ vài giọt cồn y tế hoặc giấm lên chúng.
• Dùng móng tay hoặc một vật mỏng, sạch nhẹ nhàng gạt phần giác bám ra khỏi da.

Sau khi bị kích thích, đỉa hoặc vắt sẽ tự nhả khỏi cơ thể.

Lưu ý: Không dùng lửa để đốt trực tiếp lên đỉa, vắt khi chúng đang bám trên da vì có thể gây bỏng và làm tăng tổn thương mô.

3. Làm sạch vết thương

Sau khi loại bỏ đỉa hoặc vắt:

• Rửa sạch vùng da bằng nước sạch và xà phòng.
• Sát khuẩn bằng dung dịch như povidone-iodine hoặc chlorhexidine.
• Lau khô bằng gạc sạch.

4. Cầm máu

Do chất chống đông máu của đỉa, vắt, vết cắn có thể rỉ máu trong khoảng 10–60 phút, đôi khi lâu hơn.

Để cầm máu:

• Dùng gạc vô khuẩn hoặc khăn sạch ép trực tiếp lên vết thương từ 5–10 phút.
• Giữ vùng bị cắn ở tư thế cao hơn tim nếu có thể.
• Không chà xát hoặc nặn vết thương.

5. Theo dõi vết cắn

Thông thường, vết cắn sẽ lành sau vài ngày. Tuy nhiên, hãy theo dõi nếu xuất hiện:

• Sưng, nóng, đỏ hoặc đau tăng dần.
• Chảy mủ.
• Sốt hoặc nổi hạch.
• Ngứa nhiều, phát ban hoặc dấu hiệu dị ứng.

Nếu có các biểu hiện trên, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Những điều không nên làm

❌ Dùng tay giật mạnh đỉa hoặc vắt.

❌ Đốt bằng lửa trực tiếp lên da.

❌ Bôi lá cây hoặc các chất không rõ nguồn gốc lên vết cắn.

❌ Gãi mạnh khiến vết thương dễ nhiễm trùng.

Khi nào cần đi khám ngay?

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu:

• Vết thương chảy máu liên tục trên 30 phút dù đã cầm máu đúng cách.
• Đỉa hoặc vắt chui vào mũi, miệng, họng, tai hoặc mắt.
• Có dấu hiệu nhiễm trùng.
• Người bị cắn đang mắc bệnh rối loạn đông máu hoặc đang sử dụng thuốc chống đông.
• Xuất hiện các triệu chứng dị ứng như khó thở, sưng môi, nổi mề đay toàn thân.

Cách phòng tránh đỉa, vắt cắn

Nếu thường xuyên đi rừng, leo núi, làm ruộng hoặc lội suối, bạn nên:

• Mặc quần áo dài tay, quần dài và đi ủng hoặc giày kín.
• Mang tất cao và nhét gấu quần vào trong tất.
• Sử dụng thuốc xua côn trùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
• Kiểm tra cơ thể và quần áo sau khi đi qua khu vực nhiều cây cỏ hoặc nước.

Kết luận

Đỉa và vắt bám vào cơ thể thường không gây nguy hiểm nghiêm trọng nếu được xử lý đúng cách. Điều quan trọng là giữ bình tĩnh, không giật mạnh, làm chúng tự nhả, vệ sinh vết thương sạch sẽ và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Việc sơ cứu đúng không chỉ giúp cầm máu hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ nhiễm trùng và các biến chứng không mong muốn.

Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho tư vấn hoặc chẩn đoán của nhân viên y tế. Nếu có dấu hiệu bất thường hoặc vết thương diễn tiến nặng, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

📍 Hãy đến ngay Nhà thuốc Nhân Văn Q.5 liên kết Phòng khám Việt Nhật - 218 Trần Hưng Đạo, P. Chợ Lớn, TP.HCM, để được tư vấn và lựa chọn sản phẩm phù hợp cho mình cùng người thân.

Hotline: 0819.221.222