Đột quỵ và đột tử do tim đều là những tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể xảy ra đột ngột và đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời. Tuy nhiên, hai tình trạng này có nguyên nhân, biểu hiện và cách xử trí ban đầu khác nhau. Việc hiểu đúng để nhận biết sớm sẽ giúp người xung quanh có phản ứng phù hợp, góp phần tăng cơ hội sống cho người bệnh.
I. Đột quỵ là gì?
Đột quỵ xảy ra khi dòng máu nuôi não bị gián đoạn do tắc hoặc vỡ mạch máu não, khiến tế bào não thiếu oxy và bị tổn thương nhanh chóng. Tình trạng này thường khởi phát đột ngột với các dấu hiệu như méo miệng, yếu hoặc liệt một bên tay chân, nói khó, chóng mặt hoặc mất thăng bằng. Nếu không được cấp cứu kịp thời, đột quỵ có thể gây tổn thương não nghiêm trọng và để lại nhiều di chứng lâu dài.
II. Đột tử do tim là gì?
Đột tử do tim là tình trạng tim ngừng đập đột ngột, thường do rối loạn nhịp thất hoặc các bệnh tim bẩm sinh, khiến bệnh nhân gục ngã chỉ sau vài giây, thường xảy ra trong vòng ≤ 1 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng.
III. Phân biệt nhanh đột quỵ và đột tử do tim
Đặc điểm | Đột quỵ | Đột tử do tim |
| Triệu chứng | Méo miệng khi cười
Yếu, liệt một bên cơ thể (tay, chân)
Nói khó, lắp bắp, không hiểu lời
Mất thăng bằng | Đau ngực dữ dội, đè nặng, lan ra tay, lưng, cổ, hàm
Khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, choáng
Cảm giác khó chịu lan rộng |
| Diễn tiến | Tri giác có thể rối loạn
Tim vẫn còn đập, còn mạch
Nếu chậm xử trí có thể gây tổn thương não vĩnh viễn | Mất tri giác đột ngột
Ngừng thở, tim ngừng đập
Tử vong rất nhanh nếu không cấp cứu |
Việc nhận biết đúng tình trạng giúp người xung quanh có phản ứng phù hợp trong những phút đầu tiên quan trọng.
IV. Cần làm gì khi gặp người nghi ngờ đột quỵ hoặc đột tử do tim?
Khi nhận thấy các dấu hiệu đột quỵ, hãy hành động ngay lập tức để không mất thời gian vàng:
Gọi cấp cứu:
• Gọi 115 và thông báo rõ tình trạng bệnh nhân.
• Chuẩn bị đưa bệnh nhân đến bệnh viện có đơn vị đột quỵ sớm nhất có thể.
Trong lúc chờ cấp cứu:
• Đỡ bệnh nhân tránh ngã, cho nằm nơi thoáng mát, kê cao đầu 20 - 30°.
• Nếu bệnh nhân tỉnh, hỏi tên, số người thân, bệnh nền để cung cấp cho nhân viên y tế.
• Nếu bệnh nhân nôn, đặt nghiêng 45° và làm sạch đường thở để tránh hít sặc.
V. “Life’s Simple 7” – 7 nguyên tắc vàng giúp giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch
Bên cạnh việc nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm, chủ động phòng ngừa là cách hiệu quả để giảm nguy cơ đột quỵ và đột tử do tim. Theo khuyến nghị của các tổ chức tim mạch, mỗi người nên duy trì “Life’s Simple 7” – 7 nguyên tắc vàng giúp bảo vệ tim mạch và não bộ, bao gồm:
• Không hút thuốc hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá.
• Hoạt động thể chất thường xuyên: Vận động cơ thể ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải hoặc 75 phút mỗi tuần với cường độ mạnh, hoặc kết hợp cả hai.
• Chế độ ăn uống lành mạnh: Ăn nhiều trái cây, giàu chất xơ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, thịt nạc, cá, giảm muối và chất béo bão hòa.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Giữ chỉ số BMI trong khoảng lý tưởng (18.5 - 24.9) để giảm áp lực lên tim và các cơ quan khác.
• Kiểm soát cholesterol.
• Kiểm soát huyết áp.
• Quản lý đường huyết tốt.
Việc duy trì những thói quen này không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ mà còn góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể.VI. Khi nào nên đi khám?
Bạn nên đến cơ sở y tế để kiểm tra tim mạch khi:
• Thường xuyên đau tức ngực, khó thở hoặc hồi hộp
• Có tăng huyết áp, tiểu đường hoặc rối loạn mỡ máu
• Có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc đột quỵ
• Xuất hiện chóng mặt, ngất hoặc mệt mỏi bất thường
Thăm khám và kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.
📍 Ghé ngay Nhà thuốc Nhân Văn liên kết Phòng Khám 90 Dương Đình Nghệ để được thăm khám, tư vấn tận tình và chọn lựa sản phẩm hỗ trợ phù hợp. Tại đây, chúng tôi có đội ngũ dược sĩ, bác sĩ luôn sẵn sàng hướng dẫn cách sử dụng thuốc an toàn, đúng liều lượng và phù hợp với từng đối tượng, giúp bạn chăm sóc sức khỏe gia đình một cách an tâm và hiệu quả.
☎ Liên hệ: 0922.321.321