Bỏng nhiệt (do bô xe máy, nước sôi, dầu mỡ) là một trong những
tai nạn sinh hoạt phổ biến nhất. Tuy nhiên, đằng sau những vết bỏng tưởng chừng
đơn giản ấy lại ẩn chứa nguy cơ biến chứng nặng nề như bỏng sâu độ II, III, nhiễm
trùng huyết hoặc để lại sẹo lồi co kéo thẩm mỹ. Nguyên nhân cốt lõi đôi khi
không nằm ở mức độ của tai nạn, mà đến từ những sai lầm trong khâu sơ cứu
ban đầu.
1. Tại sao tuyệt đối KHÔNG BÔI kem đánh răng hay mỡ trăn
lên vết bỏng?
Khi vừa bị bỏng, phản xạ tự nhiên của nhiều người là tìm
ngay các vật dụng có sẵn trong nhà để "làm dịu" vết thương. Đứng đầu
danh sách truyền miệng thường là kem đánh răng và mỡ trăn. Dưới góc nhìn y học,
đây là những hành động phản khoa học và cực kỳ nguy hiểm:
- Sự
thật về kem đánh răng: Nhiều người lầm tưởng cảm giác the mát ban đầu
của bạc hà trong kem đánh răng là có tác dụng chữa lành. Thực tế, thành phần
của kem đánh răng chứa chất tẩy rửa mạnh, xà phòng và có độ kiềm cao. Khi
áp lên vùng da bị tổn thương (nơi lớp biểu bì đã bị phá vỡ), nó gây kích
ứng hóa học trực tiếp, làm tăng cảm giác đau đớn và xót. Quan trọng
hơn, kết cấu đặc của kem đánh răng hoạt động như một lớp "chăn giữ
nhiệt", giữ lại nhiệt độ bên trong lớp biểu bì, khiến vết bỏng tiếp tục
lan rộng và ăn sâu vào các mô bên dưới (bỏng sâu). Ngoài ra, kem
đánh răng không phải là chế phẩm vô trùng, tạo điều kiện lý tưởng cho vi
khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng nặng.
- Sự
thật về mỡ trăn và dầu mỡ: Tương tự như kem đánh răng, các loại mỡ động
vật hoặc dầu ăn tạo ra một màng chắn kỵ nước làm bí bách vết thương, ngăn
chặn sự thoát nhiệt tự nhiên của cơ thể và làm tăng nguy cơ bội nhiễm vi
khuẩn.
- Sai
lầm với đá lạnh: Chườm đá lạnh trực tiếp lên vết bỏng gây ra hiện tượng
co mạch đột ngột. Sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh kết hợp với tổn thương
nhiệt trước đó sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu máu cục bộ tại chỗ,
dễ dẫn đến hoại tử mô da.
2. Quy trình sơ cứu chuẩn y khoa khi bị bỏng nhiệt
Để giảm thiểu tối đa tổn thương tế bào, hạn chế độ sâu của vết
bỏng và ngăn ngừa nhiễm trùng, bạn cần thực hiện tuần tự các bước sau ngay khi
tai nạn xảy ra:
Bước 1: Ngắt nguồn nhiệt và làm mát đúng cách
- Đưa
nạn nhân ra khỏi nguồn gây bỏng.
- Nhanh
chóng ngâm hoặc đặt vùng da bị bỏng dưới vòi nước sạch, mát (nhiệt độ từ
16 - 20°C).
- Duy
trì việc làm mát liên tục trong thời gian từ 15 đến 20 phút. Việc
này giúp hạ nhiệt độ lớp biểu bì, giảm sưng phù và hạn chế tối đa việc nhiệt
lượng tiếp tục phá hủy các mô xung quanh.
- Lưu
ý: Tuyệt đối không dùng nước đá lạnh hoặc chườm đá trực tiếp.
Bước 2: Cởi bỏ trang sức và quần áo chật (nếu có)
- Nhẹ
nhàng tháo bỏ nhẫn, đồng hồ, vòng tay hoặc quần áo ở vùng bị bỏng trước
khi hiện tượng sưng phù (edema) xuất hiện.
- Tuyệt
đối không cố gắng bóc gỡ phần quần áo đã dính chặt vào vết bỏng, vì
hành động này sẽ làm rách lớp da non đang hình thành, tạo vết thương hở lớn.
Hãy cắt bỏ phần vải xung quanh và giữ nguyên phần dính vào da để bác sĩ xử
lý.
Bước 3: Che phủ vết thương bảo vệ
- Dùng
gạc y tế vô trùng, sạch hoặc một miếng vải mỏng, sạch và khô để đắp nhẹ
nhàng lên vết thương.
- Việc
này giúp ngăn chặn sự xâm nhập của bụi bẩn, vi khuẩn từ môi trường ngoài
và giảm ma sát với quần áo.
- Lưu
ý: Không bôi bất kỳ loại thuốc mỡ, kem đánh răng, lòng đỏ trứng gà hay
nước lá nào lên vết thương trước khi có chỉ định của bác sĩ. Không tự ý chọc
thủng các nốt phỏng nước vì lớp dịch bên trong là hàng rào vô trùng tự
nhiên bảo vệ vết thương.
Bước 4: Đánh giá và đưa đến cơ sở y tế
Hãy nhanh chóng đưa người bị bỏng đến bệnh viện hoặc cơ sở y
tế gần nhất trong các trường hợp sau:
- Vết
bỏng rộng hơn lòng bàn tay của nạn nhân.
- Vết
bỏng nằm ở các vùng trọng yếu: Mặt, bàn tay, bàn chân, vùng sinh dục, hoặc
gần các khớp lớn.
- Vết
bỏng do hóa chất hoặc dòng điện.
- Nạn
nhân là trẻ sơ sinh, người cao tuổi hoặc có các bệnh nền mạn tính (tiểu đường,
suy giảm miễn dịch...).
Một sơ sẩy nhỏ trong cách xử trí ban đầu có thể biến một vết
bỏng nhẹ thành một ca nhiễm trùng phức tạp, kéo dài thời gian điều trị và để lại
sẹo xấu vĩnh viễn. Hãy là người tiêu dùng thông thái và trang bị cho bản thân
cùng gia đình những kiến thức sơ cứu y khoa chính xác, khoa học để bảo vệ sức
khỏe an toàn trước mọi tình huống bất ngờ!
🔎 Xem thêm chi tiết tại: https://youtube.com/shorts/T6deq-nCHbQ?feature=share
💚 Hãy ghé ngay Hệ thống
Nhà thuốc Nhân Văn để được đội ngũ dược sĩ tư vấn tận tình và lựa chọn sản phẩm
phù hợp, an tâm cho bạn và gia đình.
📍 Hệ thống Nhà thuốc Nhân Văn:
• Nhà
Thuốc Nhân Văn Q.10: 413 Lý Thái Tổ, P. Vườn Lài | ☎ 079 839 2222
• Nhà
Thuốc Nhân Văn Q.10: 562 Sư Vạn Hạnh, P. Vườn Lài | ☎ 0935 321 321
• Nhà
Thuốc Phương Hồng Q.7: 334 Lê Văn Lương, P. Tân Hưng | ☎ 0879 11 22 33
• Nhà
Thuốc Nhân Văn Q.5 – liên kết Phòng khám Việt Nhật: 218 Trần Hưng Đạo, P. Chợ Lớn
| ☎ 081 922 1222
• Nhà
Thuốc Nhân Văn Q.11 – liên kết Phòng khám 90 Dương Đình Nghệ: 90 Dương Đình Nghệ,
P. Bình Thới | ☎ 0922 321 321
📞 Hotline: 0935 321 321
✨ Nhân Văn – Là cứu người bằng nhân tâm với phương châm
gửi trọn niềm tin.