SƠ CỨU KHI BỊ SAY NẮNG, SAY NÓNG: DẤU HIỆU VÀ XỬ TRÍ NHANH

Say nắng, say nóng là tình trạng rối loạn điều hòa thân nhiệt khi cơ thể tiếp xúc lâu với môi trường nóng, ẩm hoặc ánh nắng gay gắt. Nếu không xử trí kịp thời, có thể dẫn đến sốc nhiệt, suy đa tạng, tổn thương não và tử vong.

Thực tế, nhiều ca nặng đã phải thở máy, lọc máu để hồi sức, cho thấy mức độ nguy hiểm của tình trạng này. Điều quan trọng nhất: phát hiện sớm và làm mát cơ thể càng nhanh càng tốt

1. Phân biệt say nắng và say nóng

Cả hai đều có thể tiến triển thành sốc nhiệt (heat stroke) – tình trạng cấp cứu nguy hiểm:

• Say nắng: do ánh nắng chiếu trực tiếp vào đầu, cổ → xảy ra nhanh
• Say nóng: do môi trường nóng, kín, ẩm, vận động nặng → tích nhiệt trong cơ thể

2. Dấu hiệu nhận biết

Mức độ nhẹ

• Mệt mỏi, khát nước
• Chóng mặt, đau đầu
• Tim đập nhanh, thở gấp
• Chuột rút

Mức độ trung bình

• Buồn nôn hoặc nôn
• Da nóng, có thể ẩm hoặc khô
• Choáng váng, đứng không vững

Mức độ nặng (sốc nhiệt – cấp cứu): Dấu hiệu điển hình là tăng thân nhiệt + rối loạn thần kinh trung ương 

• Nhiệt độ cơ thể > 40°C
• Rối loạn ý thức: lơ mơ, lú lẫn, ảo giác
• Co giật, hôn mê
• Có thể suy tim mạch, suy thận

* * * Lưu ý ở trẻ em

- Trẻ nhỏ khó nhận biết sớm

- Biểu hiện:

• Sốt cao
• Khát, mất nước
• Da nhăn, quấy khóc

- Nặng có thể co giật, hôn mê

=> Cần đặc biệt cảnh giác vì dễ nhầm với bệnh khác

3.  4 bước sơ cứu nhanh và đúng

Bước 1: Đưa ra khỏi môi trường nóng

• Di chuyển ngay vào nơi mát, thoáng khí hoặc phòng điều hòa
• Ngừng mọi hoạt động

Bước 2: Làm mát cơ thể NGAY

Đây là bước quan trọng nhất!

- Cởi bớt quần áo

- Dùng quạt để tăng tản nhiệt

Nghiên cứu cho thấy: làm mát càng sớm → giảm nguy cơ tử vong.

- Lau người bằng khăn ẩm

Chườm tại:

• Cổ
• Nách
• Bẹn

Bước 3: Bù nước

- Nếu còn tỉnh:

• Uống nước mát từng ngụm
• Dùng oresol pha đúng hướng dẫn

- Nếu bất tỉnh:

• Không cho uống
• Đặt nằm nghiêng an toàn

Bước 4: Gọi cấp cứu

Gọi ngay nếu:

• Bất tỉnh, co giật
• Không cải thiện sau 10–15 phút
• Nghi ngờ sốc nhiệt

4. Những sai lầm nguy hiểm cần tránh

• Dùng thuốc hạ sốt
• Cho uống nước đá lạnh
• Tự pha nước muối không đúng
• Chườm đá trực tiếp (gây co mạch, cản trở tản nhiệt)
• Để nạn nhân tiếp tục ở nơi nóng

5. Cách phòng tránh hiệu quả

Ngay cả ở nhiệt độ ~30°C, vận động nặng vẫn có thể gây say nóng:

• Uống đủ nước, kể cả khi chưa khát
• Hạn chế ra ngoài trời nắng (10h–16h)
• Mặc quần áo rộng, sáng màu
• Nghỉ giải lao khi làm việc ngoài trời
• Không uống rượu bia khi trời nóng
• Không để trẻ em trong xe đóng kín

📍 Hãy đến ngay Nhà thuốc Nhân Văn Q.5 liên kết Phòng khám Việt Nhật - 218 Trần Hưng Đạo, P. Chợ Lớn, TP.HCM, để được tư vấn và lựa chọn sản phẩm phù hợp cho mình cùng người thân. 

Hotline: 0819.221.222