Nhiều
thuốc có thể hết hạn sử dụng sau
khi mở nắp, dù còn hạn trên bao bì như:
1.Thuốc nhỏ mắt – “Hết hạn” chỉ sau
30 ngày mở nắp
Vì sao thuốc nhỏ mắt dễ hư hỏng?
Thuốc nhỏ mắt là chế phẩm đặc biệt, được bào chế đúng
quy trình để đảm bảo hoàn toàn vô trùng. Khi mở nắp, mỗi lần sử dụng sẽ tiềm ẩn
các nguy cơ:
- Vi
khuẩn từ môi trường xâm nhập vào trong chế phẩm
- Bụi
bẩn bám vào đầu nhỏ giọt
- Người
dùng để đầu nhỏ giọt chạm vào mắt gây nhiễm trùng chéo
Dù còn hạn trên bao bì 1–2 năm, nhưng sau khi mở nắp
28–30 ngày, các loại thuốc nhỏ mắt không thể được tiếp tục sử dụng:
- Chất
bảo quản (benzalkonium chloride, EDTA…) bắt đầu giảm hiệu lực
- Tăng
nguy cơ nhiễm khuẩn từ môi trường bên ngoài → gây viêm kết mạc,
viêm giác mạc
- Thuốc
đặc hơn hoặc đổi màu nhẹ → dấu hiệu biến chất, không còn hiệu quả trong điều
trị, thậm chí có thể gây kích ứng hoặc hư hại đến mắt
Dấu hiệu cần bỏ ngay:
- Đục,
đổi màu, có sợi hoặc lắng cặn
- Cảm
giác cay mắt, cảm giác thuốc “mạnh” hơn bình thường khi sử dụng
- Vỏ
chai móp méo, nắp không kín
Quy tắc sử dụng an toàn:
- Ghi
ngày mở nắp lên chai ngay khi sử dụng lần đầu
- Vứt
bỏ sau 30 ngày, kể cả còn nhiều
- Hạn
chế chia sẻ thuốc nhỏ mắt cho người khác
2.Siro / thuốc uống dạng dung dịch mở
nắp lâu ngày
Nguy cơ nhiễm khuẩn
Siro ho và các dung dịch uống thường chứa:
- Đường
(môi trường tốt cho vi khuẩn)
- Dược
chất dễ phân hủy bởi ánh sáng và nhiệt
- Hương
liệu dễ bị oxy hóa làm đổi mùi, đổi vị thuốc
Sau khi mở nắp, siro chỉ an toàn trong 1–3 tháng,
tùy hướng dẫn NSX, vì:
- Không
còn môi trường vô khuẩn
- Chất
bảo quản giảm tác dụng
- Có
thể sinh nấm men, vi khuẩn → gây nhiễm trùng, có thể gây ảnh hưởng lên hệ
tiêu hóa, biểu hiện qua các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy,…
Dấu hiệu cần loại bỏ:
- Sủi
bọt nhẹ dù không lắc
- Mùi
lạ (chua, lên men, khét)
- Đổi
màu
- Dung
dịch đặc lại hoặc tách lớp
Lưu ý quan trọng:
- Sau
mỗi lần dùng phải đóng nắp ngay
- Bảo
quản đúng theo chỉ dẫn (đa phần 15–25°C, tránh ánh sáng)
- Không
dùng chung muỗng/cốc với người đang mắc bệnh hô hấp
3.Thuốc viên lẻ – không còn vỉ, không
bao bì – NGUY CƠ BIẾN CHẤT
Lý do thuốc lẻ rất nguy hiểm:
Nhiều gia đình có thói quen:
- Bóc
thuốc ra khỏi vỉ để tiện cất
- Lấy
thuốc từ bệnh viện rồi bỏ vào túi nylon
- Trộn
nhiều loại thuốc trong cùng hộp
Điều này khiến thuốc tiếp xúc với:
- Không
khí → gây oxy hóa (paracetamol, vitamin C, aspirin dễ bị ảnh hưởng)
- Độ
ẩm → viên mềm, mốc, biến màu
- Ánh
sáng → phá hủy dược chất (nhất là kháng sinh, thuốc tim mạch)
Kết quả:
- Thuốc
giảm tác dụng
- Có
nguy cơ tạo sản phẩm phân hủy gây độc cho gan – thận
- Dễ
nhầm lẫn thuốc
Dấu hiệu phải loại bỏ:
- Viên
ngả vàng, mốc, dính
- Bề
mặt chảy nước
- Vỡ
vụn, nứt, bở
- Không
nhớ thuốc gì và hạn sử dụng khi nào
Quy tắc chuyên môn:
- Không
giữ thuốc lẻ không vỉ
- Không
uống thuốc khi không còn nhận dạng được
- Ưu
tiên dùng thuốc còn nguyên bao bì và hạn
NGUYÊN TẮC VÀNG KHI “THANH LỌC TỦ THUỐC”
- Kiểm
tra định kỳ 3 tháng/lần
- Phân
loại:
thuốc uống – thuốc bôi – thực phẩm chức năng – thiết bị y tế
- Loại
ngay
các thuốc đã:
- Mở
nắp quá thời gian khuyến cáo
- Biến
màu – đổi mùi – đổi cấu trúc
- Không
còn nhãn – không xác định dược chất
- Không
tự ý đốt hoặc xả xuống cống → ô nhiễm môi trường
- Đem
đến nhà thuốc/điểm thu hồi để được xử lý đúng cách
CÁCH BẢO QUẢN TỦ THUỐC CHUẨN THEO
TIÊU CHUẨN DƯỢC LÂM SÀNG
✔ Tránh ánh sáng trực tiếp
✔ Tránh nơi ẩm (không để trong nhà tắm hoặc bếp)
✔ Không để trong cốp xe (nhiệt 40–60°C gây phân hủy thuốc
nhanh)
✔ Để thuốc xa tầm tay trẻ em
✔ Giữ nguyên bao bì gốc và tờ hướng dẫn sử dụng
Để được tư vấn các sản phẩm bảo vệ sức khỏe chất lượng và cách sử dụng
đúng, hãy đến
ngay Nhà thuốc Phương Hồng – 334 Lê Văn Lương, P. Tân Hưng, TP. Hồ Chí
Minh.
Hotline tư vấn: 0879 11 22 33